Menü Merkezden Haber
Musa Has

Musa Has

Tarih: 19.11.2026 23:29

Dünya Hayatının Hikmeti ve Tefekkür

Facebook Twitter Linked-in

Dünya Hayatının Hikmeti ve Tefekkür

İnsan, ömrü boyunca pek çok şeyin peşinden koşar; kimi zaman bir makamın, kimi zaman bir servetin, kimi zaman da hiç bitmeyecekmiş gibi görünen şeylerin ardına düşer. 

Oysa Kur’an-ı Kerim, insanın bu derin arayışını tek ve çarpıcı bir benzetmeyle durdurur ve düşündürür. Kehf Suresi’nin 45. ayetinde dünya hayatının gökten indirilen suya benzetilmesi, fani olanla baki olan arasındaki ince çizgiyi gözler önüne serer. 

Haşr Suresi’nin 21. ayeti ise bu misallerin niçin verildiğini açıklar: “İşte biz onları, insanlar düşünsünler diye veriyoruz.”

​Büyük müfessir Fahreddin Razi’nin bu benzetmeden çıkardığı dört temel hikmet, aslında insanın kendi iç dünyasını ve toplumsal duruşunu sorgulaması için güçlü birer aynadır.

​​İlk iki hikmet, suyun tabiatındaki değişkenliği ve akıcılığı vurgular. Su tek bir halde kalmaz; buharlaşır, bulut olur, yağmur iner, donar ya da toprağa karışır. Dünya hayatı da tıpkı böyledir. Sevinçle keder, bollukla darlık, sağlıkla hastalık, yükselişle düşüş birbirini kovalar. Sabit kalan hiçbir şey yoktur.

​Bunun yanı sıra su yerinde durmaz, akar ve nihayetinde bir yere varır. İnsan ömrü de bir akıntı gibidir; dün denilen vakit çoktan geride kalmış, yarın ise henüz gelmemiştir. "Su akıp yolunu bulur" sözü, zamanın ve hayatın durdurulamaz gidişini hatırlatır. Dünyaya sıkı sıkıya tutunmak, akan suyu avuç içinde tutmaya çalışmaya benzer; avuçtan sızıp giden yalnızca zamandır.

​​Üçüncü hikmet, insanın kendisini dünyadaki sarsıntılardan tamamen soyutlayamayacağını söyler: suya giren kuru kalamaz. Hayatın içinde yaşamak; imtihanların, gönül kırgınlıklarının, kayıpların ve sınavların da içinde bulunmak demektir. 

Mesele sudan tamamen kaçmak değil, o suyun içinde boğulmadan, istikameti ve vicdanı koruyarak yürüyebilmektir.

​Dördüncü hikmet ise, günümüz insanının en çok ihtiyaç duyduğu ölçü ve denge anlayışını ortaya koyar. Yağmur, toprağı dirilttiğinde bereket ve hayat kaynağıdır; ancak sel olup taştığında ekini, yuvası ve emeği silip süpürür.

Dünya malı, hırsı ve meşgalesi de böyledir. İnsana yetecek kadar olanı kanaat ve şükürle birleştiğinde hayra vesile olur; sınır tanımayan bir hırsa dönüştüğünde ise insanın huzurunu ve maneviyatını zedeler.

​​Kur’an’ın "tefekkür" çağrısı, yalnızca kuru bir akıl yürütme değil; gördüğünü anlamlandırma, ölçüyle yaşama ve fani olanın ardındaki hakikati sezme davasıdır. 

Gökyüzünden inen su, yeryüzüne can verirken kendi yolculuğunu da tamamlar. İnsan da bu misal üzerinde düşündüğünde; ne dünyaya körü körüne bağlanır ne de onu tamamen hor görerek sorumluluktan kaçar.

​Ölçüyü bilen, değişimin hikmetini kavrayan ve her anın bir imtihan olduğunu hatırda tutan insan için dünya, geçici bir durak olmanın ötesinde, kalıcı bir anlam kazanma alanına dönüşür.


Orjinal Köşe Yazısına Git
— KÖŞE YAZISI SONU —